W dniach 28 września – 2 października 2026 r. w szkołach w całej Polsce odbywa się Ogólnopolski Tydzień o Przeciwdziałaniu Przemocy Rówieśniczej, organizowany przez Ministerstwo Edukacji Narodowej. W przedszkolach inicjatywie towarzyszy Tydzień o Budowaniu Relacji.
To ważny moment, żeby zatrzymać się przy temacie, który dotyczy nie tylko szkoły, ale przede wszystkim codziennych relacji między dziećmi i młodymi ludźmi.
Przemoc rówieśnicza nie zawsze wygląda tak samo. Może mieć postać wyśmiewania, poniżania, izolowania z grupy, obrażania, rozpowszechniania krzywdzących informacji czy przemocy w internecie. Czasem zaczyna się od pozornie „niewinnego” żartu, który dla jednej osoby wcale nie jest zabawny. Szczególnie trudne jest to, że przemoc może pozostawać niewidoczna dla dorosłych, a osoba, która jej doświadcza, może długo nie mieć odwagi o niej powiedzieć.
Dlatego tak istotne jest budowanie relacji opartych na szacunku, uważności i poczuciu bezpieczeństwa. Reagowanie na przemoc nie jest wyłącznie zadaniem osoby, która jej doświadcza. Ważną rolę mają również świadkowie, nauczyciele, rodzice i inni dorośli, którzy mogą zauważyć sygnały problemu i pomóc przerwać trudną sytuację.
Jeżeli ktoś Cię prześladuje, wyśmiewa, poniża, grozi Ci, izoluje Cię od innych albo stosuje wobec Ciebie przemoc w szkole czy w internecie – to nie jest Twoja wina i nie musisz radzić sobie z tym samodzielnie.
Powiedz o tym komuś dorosłemu, komu ufasz. Może to być rodzic lub opiekun, wychowawca, nauczyciel, pedagog albo psycholog szkolny. Jeśli pierwsza osoba, której powiesz, nie zareaguje tak, jak potrzebujesz – powiedz kolejnej. Szukanie pomocy jest oznaką troski o siebie, a nie powodem do wstydu.
Możesz również skorzystać z bezpłatnych telefonów zaufania:
116 111 – Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży – można zadzwonić, gdy dzieje się coś trudnego, także w związku z przemocą lub problemami w szkole. Telefon działa całodobowo, a rozmowa jest anonimowa i bezpłatna.
800 12 12 12 – Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka – bezpłatny i anonimowy, dostępny przez całą dobę, 7 dni w tygodniu. Można również skorzystać z czatu.
112 – jeśli sytuacja jest nagła i istnieje bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia, należy zadzwonić pod numer alarmowy 112.
Warto też zachować wiadomości, zdjęcia, nagrania czy inne dowody cyberprzemocy, jeśli ich posiadanie jest bezpieczne. Mogą pomóc dorosłym właściwie zareagować na sytuację.
Tydzień poświęcony przeciwdziałaniu przemocy rówieśniczej jest czymś więcej niż serią działań i wydarzeń. To okazja do rozmowy: o tym, jak traktujemy innych, jak reagujemy, gdy komuś dzieje się krzywda, i jak tworzyć środowisko, w którym każdy może czuć się bezpiecznie.
Bo dobre relacje nie powstają same. Buduje się je każdego dnia – przez sposób, w jaki ze sobą rozmawiamy, przez gotowość do wysłuchania drugiej osoby i przez odwagę, by powiedzieć „to nie jest w porządku”, kiedy widzimy krzywdę.
Czasem jedna rozmowa, jedno zgłoszenie i jedna osoba, która zdecyduje się zareagować, mogą naprawdę dużo zmienić.